ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
ಪರಿಚಯ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು (1889–1964) ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಮಹಾ ಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ಚಾಚಾ ನೆಹರು” ಎಂದು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಿಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
ಬಾಲ್ಯ (Childhood) ಜನನ: 14 ನವೆಂಬರ್ 1889 ಸ್ಥಳ: ಅಲಹಾಬಾದ್ (ಪ್ರಯಾಗರಾಜ), ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ತಾಯಿ: ಶರುದ್ಧಾ ಸ್ವರೂಪ್ ರಾಣಿ ತಂದೆ: ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು – ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಬಾಲ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ನೆಹರು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲಪರ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ, ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಶಿಕ್ಷಣ (Education) ನೆಹರು ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ದಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ: ಮನೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹೈಸ್ಕೂಲ್: ಹರೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಲಂಡನ್ – ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ: ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಷಯ: ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನ: ಇನರ್ ಟೆಂಪಲ್, ಲಂಡನ್ 1912ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ಮರಳಿದರು. ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತರ್ಕಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆಗಳು ನೆಹರು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.
ಕುಟುಂಬ (Family Life) ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಪತ್ನಿ: ಕಮಲಾ ನೆಹರು ವಿವಾಹ ವರ್ಷ: 1916 ಮಕ್ಕಳು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ: (1917) ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ನೆಹರು ದಂಪತಿಗೆ ಇತರ ಮಕ್ಕಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಗಳು ನೆಹರು–ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬವು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ನೆಹರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಕಮಲಾ ನೆಹರು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಶ್ರಮ ಪಟ್ಟರೂ, 1936ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ (Freedom Struggle) ನೆಹರು ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಜಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ಹಂತಗಳು 1920: ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ 1930: ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ 1930–35: ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೈಲು 1937: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ 1942: 'ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಚಳುವಳಿ 1942–45: ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೈಲು ನೆಹರು ಅವರ ಸುಧಾರಿತ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ (Prime Minister of India) ಪ್ರಧಾನಿ ಅವಧಿ: 1947 ರಿಂದ 1964ರವರೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ ಅವಧಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳು 1) ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ, ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಭಾವ ಭಾರತದ ಮೂಲಭೂತ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ. 2) ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭಾರತ ಐಐಟಿ, ಐಐಎಸ್ಸಿ, ಡ್ಯಾಂಗಳು (ಭಾಕ್ರಾ ನಾಂಗಲ್, ಹಿರಾಕುಡ್) ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು: ಭಿಲಾಯ್, ರೌರ್ಕೆಲಾ, ದುರ್ಗಾಪುರ ವಿಜ್ಞಾನ–ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು 3) ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ 4) ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ “ಅಸಂಬಂಧ ನೀತಿ” (Non-Aligned Movement – NAM) ಶಾಂತಿ, ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಸಹಯೋಗಕ್ಕೆ ಒತ್ತು 5) ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ನೀತಿ
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ—"ಚಾಚಾ ನೆಹರು" ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ–ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ಚಿಂತನೆ
ಪುಸ್ತಕಗಳು (Books by Nehru) ನೆಹರು ಅವರು ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. Discovery of India Glimpses of World History Autobiography (Toward Freedom)
ನಿಧನ ದಿನಾಂಕ: 27 ಮೇ 1964 ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನ
ಸಾರಾಂಶ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು, ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
ಇತರೆ ಸುದ್ದಿಗಳು